18 - 25 Ocak #ExecutiveSummary
Davos WEF Zirvesi boyunca tartışılan konular, Çip Krizi, haftanın sosyal medya gelişmelerine dair özetler bültende, keyifli Pazarlar...
Davos WEF 2026’dan Yapay Zeka ve Teknoloji Gündemi
#YapayZeka
1. Hassabis: AGI’a 5-10 Yıl Kaldı.
Google DeepMind CEO’su Demis Hassabis, yapay genel zekanın (AGI) artık bir bilim kurgu olmadığını, önümüzdeki 5 ila 10 yıl içinde gerçekleşebileceğini söyledi.
Bugün kullandığımız yapay zeka dil modelleri (ChatGPT, Claude, Midjourney), Dar AI (Narrow AI) olarak adlandırılır. Belirli görevlerde uzmandır ama bir görevi diğerine bağlayamaz veya bilmediği bir alanda sıfırdan mantık yürütemez. AGI ise bir insanın yapabildiği her türlü zihinsel görevi, en az bir insan kadar veya bazen daha iyi, yerine getirebilen yapay zekadır. Peki ne yapar?
Kendi kendine öğrenir: Verilen bir talimat olmadan, yeni bir problemi çözmek için gereken bilgiyi kendi bulur.
Bağlamlar arası geçiş yapar: Bir hukuk metnini analiz ederken, oradaki bir mantık hatasını bir mühendislik prensibiyle açıklayabilir.
Stratejik Planlama: Şirketi 5 yıl sonra nerede görmeliyiz? gibi sorulara pazar dinamiklerini, insan psikolojisini ve jeopolitiği birleştirerek yanıt verir.
Şirketlerin artık tek bir modele güvenmek yerine, farklı yetenekleri olan çoklu modelleri (Distributed AI) bir arada kullandığı “dağıtık yapay zeka” yaklaşımı öne çıktı.
Isomorphic Labs ve Klinik İlaç Çalışmaları: Hassabis, Alphabet çatısı altındaki ilaç keşif girişimi Isomorphic Labs’ın, AI tarafından tasarlanan ilaçlar için 2026 sonuna kadar ilk klinik denemelere başlayacağını duyurdu. Bu, biyoteknoloji dünyası için devrim niteliğinde bir takvim.
Tartışma Alanı: AI’ın artık “deneme-yanılma” tabanlı geleneksel Ar-Ge modelini yıkarak süreçleri birer yüksek hassasiyetli mühendislik problemine dönüştürdüğünü kanıtlıyor. AlphaFold 3 teknolojisiyle biyolojik süreçleri atomik düzeyde simüle eden bu yaklaşım, ilaç keşfi gibi 10 yıl süren devasa süreçleri 2 yıla indirerek sermaye yoğun sektörlerde “zamanı yok sayma” dönemini başlatıyor.
Stratejik Vurgu: Üst düzey yöneticiler için bu gelişme, sadece bir sağlık devrimi değil; üretimden lojistiğe her alanda “Dijital İkiz” simülasyonlarıyla hata payının sıfırlanabileceği yeni bir operasyonel standart anlamına geliyor. Ayrıca, Google’ın regülatörlerle (FDA vb.) sağladığı hızlı mutabakat, “mevzuat henüz hazır değil” bahanesinin geçerliliğini yitirdiğini ve hukuki kabul süreçlerinin AI hızıyla senkronize olduğunu gösteriyor. Trump’ın WHO’dan ayrılma kararı ve FDA ile WHO arasındaki Covid 19 süreci ve aşı geliştirme tartışmaları bu başlıkla birlike okunduğunda konunun bir pazar paylaşımı olduğu düşünülüyor.
2. IMF’den İş Gücü Tsunamisi Uyarısı
IMF Başkanı Kristalina Georgieva, yapay zekanın iş gücü piyasasına bir “tsunami” gibi çarpacağı uyarısında bulundu.
En Çok Gençler İşsiz Kalacak: Georgieva, yapay zekanın özellikle giriş seviyesindeki işleri (stajyerlik ve yeni mezun rolleri) ortadan kaldırarak gençlerin iş bulmasını zorlaştırabileceğini belirtti.
İstatistik: Gelişmiş ekonomilerde işlerin %60’ının, küresel olarak ise %40’ının yapay zekadan doğrudan etkileneceği öngörülüyor.
Özellikle giriş seviyesindeki pozisyonların AI tarafından devralınması, şirketlerin gelecekteki liderlik havuzunu kurutma ve ciddi bir genç işsizliği yaratma riski taşıyor. Yöneticiler için bu durum, kısa vadeli maliyet tasarrufu sağlasa da, uzun vadede kurumsal hafızayı ve yetenek yetiştirme hattını tehlikeye atabilir. Giriş seviyesindeki rollerin AI tarafından domine edilmesi, şirketlerin gelecekteki orta ve üst düzey liderlik yetenek havuzunu kurutma riski taşır; bu nedenle yöneticiler, AI operasyonlarını yönetebilecek ‘yeni nesil hibrit yetenekler’ için eğitim ve işe alım stratejilerini bugünden radikal bir şekilde revize etmelidir.
3. OpenAI: 500 Milyar Dolarlık Stargate ve Enerji Planı
OpenAI, devasa veri merkezi projesi Stargate için yeni bir topluluk enerji planı duyurdu. Sam Altman, AI modellerinin ölçeklenmesinin önündeki en büyük engelin artık çipler değil, enerji olduğunu vurguladı. Bu plan, veri merkezlerinin çevresindeki yerel topluluklara temiz enerji sağlarken AI operasyonlarının karbon ayak izini minimize etmeyi hedefliyor
4. Nvidia Çipleri ve Çin Gerilimi
Trump yönetiminin, Nvidia’nın en güçlü AI çiplerinden biri olan H200‘lerin Çin’e satışına, gelirin %25’inin ABD devletine kalması şartıyla onay vermesi zirvede bomba etkisi yarattı.
Eleştiriler: Eski yetkililer ve ulusal güvenlik şahinleri, bu hamlenin teknolojik üstünlüğü tehlikeye attığını savunuyor. İlginç bir şekilde, Çinli otoritelerin de bu çipleri “güvenlik” gerekçesiyle engellemeye çalıştığı bildiriliyor.
5. Dario Amodei: “Tesisatçı Olmak İçin Mükemmel Zaman”
Anthropic’in CEO’su Dario Amodei, AI’ın beyaz yakalı işleri özellikle yazılım mühendisliği gibi iş kollarını 6-12 ay içinde tamamen otomatize edebileceğini belirterek herkesi şaşırttı
Amodei, yazılım mühendislerinin yakında “editör” haline geleceğini belirterek, fiziksel beceri gerektiren işlerin (tesisatçılık gibi) hala en güvenli liman olduğunu esprili ama ciddi bir dille ifade etti.
Ayrıca Anthropic, Davos’un en işlek caddesi olan Promenade üzerinde ilk fiziksel ofis/vitrinini açarak kurumsal gücünü gösterdi.
6. Meta’dan Süperzeka Hamlesi
Meta CTO’su Andrew Bosworth, şirketin yeni kurulan Superintelligence Labs biriminin ilk yüksek kaliteli modellerini dahili olarak kullanıma sunduğunu açıkladı. Bu modellerin, Meta’nın günlük kullanıcı deneyiminde büyük sıçramalar yapması bekleniyor
7. Elon Musk: “Uzaylıyım ve Yaşlanmayı Çözeceğiz”
Her zamanki gibi en eksantrik açıklamalar Elon Musk’tan geldi. Musk, insan bilincini korumak için çok gezegenli bir tür olmamız gerektiğini yinelerken, biyoteknoloji ve AI birleşimiyle yaşlanmanın geri çevrilebilir bir süreç olabileceğini iddia etti. Ayrıca esprili bir şekilde “ben aslında bir uzaylıyım” diyerek dikkatleri üzerine çekti.
8. Teknoloji Devlerinin Vizyonu
Jensen Huang (Nvidia): Yapay zekayı “insanlık tarihinin en büyük altyapı hamlesi” olarak niteledi ve AI’ın artık elektrik veya su gibi temel bir devlet altyapısı olarak ele alınması gerektiğini söyledi.
Satya Nadella (Microsoft): AI’ın küresel çapta dengesiz dağılımı konusunda uyardı ve altyapı açıklarının yeni eşitsizlikler yaratabileceğine dikkat çekti.
Demis Hassabis (Google DeepMind): AGI’a (Yapay Genel Zeka) ulaşmak için Einstein seviyesinde yaratıcılık gerektiğini ve bugünkü sistemlerin henüz bu noktadan uzak olduğunu belirtti.
Gündem Başlıkları
OpenAI’dan “Sarımsak” Kod Adlı GPT-5.3 Sızıntısı
OpenAI cephesinde sular durulmuyor. Aralık ayındaki GPT-5.2’nin ardından, asıl büyük sıçramanın GPT-5.3 (kod adı: Garlic) ile geleceği konuşuluyor.
Verimlilik Odaklı: “Daha büyük olan daha iyidir” felsefesi yerine, gereksiz verileri ayıklayan ve daha küçük boyutta daha yüksek akıl yürütme (reasoning) sunan bir model yolda.
Performans: Sızıntılara göre HumanEval+ testinde %94.2 gibi rekor bir puan ve 400K token penceresinde kusursuz hatırlama (recall) vadediyor.
Yeni Araçlar: “Salute” proje yöneticisi ve çoklu dosya iş akışı takibi gibi devrimsel özelliklerin bu hafta ChatGPT Pro kullanıcılarına açılması bekleniyor.
Rumor Mill: OpenAI’s GPT-5.3 Leak Spices Up AI Race
#SosyalMedya
Meta Kamu Figürleri İçin Yeni Kurallar ve Threads Reklamlarını Hayata Geçiriyor
Meta, platformlarındaki kaosun önüne geçmek için önemli adımlar atıyor.
Siyasetçi Yasakları: Üst Düzey Kamu Figürlerinin (Public Figures) hangi şartlarda banlanacağına dair küresel ve net kurallar belirleniyor. Amaç, keyfi kararlardan kaçınarak şeffaf bir yaptırım mekanizması kurmak.
Threads Reklamları Yayılıyor: Threads platformu artık reklam verenlere küresel olarak açılıyor. Twitter (X) ile rekabette Meta, reklam pastasını büyütme peşinde.
X (Twitter) Algoritma Kodunu Yayınladı
Elon Musk’ın şeffaflık sözü kapsamında, X’in AI destekli öneri algoritmasının kodları yayınlandı. Bu hamle, içerik üreticilerinin “neden öne çıkıyorum?” veya “neden shadow-ban yiyorum?” sorularına teknik bir yanıt niteliği taşıyor. Algoritmaya göre, zaman harcatan içerikler, uzun metinler ve makaleler algoritma tarafından desteklenecek.
YouTube CEO’sunun 2026 Odak Noktaları
YouTube CEO’su, 2026 için üç ana hedef belirledi: Yapay zeka ile yaratıcılığın demokratikleşmesi, Shorts ile uzun formlu videoların entegrasyonu ve YouTube TV’nin küresel genişlemesi. İçerik üreticileri için AI tabanlı dublaj ve kurgu araçları öncelikli olacak.
Instagram “Arkadaşlar” Odaklı Akış Görünümünü Test Ediyor
Instagram, “Following” akışını daha kişisel bir “Friends” (Arkadaşlar) görünümüne dönüştürmeyi test ediyor. Bu test, kullanıcıların en yakın çevrelerinden gelen içerikleri kaçırmamasını hedefliyor.
Threads Reklamları Küresel Olarak Genişliyor
Meta, Threads platformu için reklam yerleşimlerini dünya çapında aktif hale getirdiğini duyurdu. Markalar artık Threads’in büyüyen ekosisteminde resmi olarak yer alabilecek. Rekabet Kurumu kararına göre Threads, 29 Nisan 2024 tarihinden beri Türkiye'deki kişiler tarafından kullanılamıyor ancak Meta’nın yatırımlarla canlandırmayı hedeflediği bir mecra.
TikTok ABD Yasalarına Uyum İçin Ortak Girişimi Onayladı
TikTok, ABD operasyonlarını sürdürmek ve yasal gereklilikleri karşılamak adına bir “Joint Venture” (Ortak Girişim) modeline geçiş yapacağını resmi olarak doğruladı. Uygulamaya girdiklerinde konum, cinsiyet, cinsel yönelim ve etnik köken gibi bilgileri paylaşmayı kabul etmek zorunda kalan kullanıcıların bazıları TikTok’u silin kampanyası başlattı.
#Marketing
Pazarlamada AI Devrimi: P&G ve Yeni Medya Gerçekliği
P&G, parçalanmış medya dünyasında tüketiciye ulaşmak için veri ve yapay zekayı birincil öncelik haline getirdiğini açıkladı.
Veriler, AI kullanımının tatil alışverişi alışkanlıklarını kökten değiştirdiğini ve kişiselleştirilmiş önerilerin satışları domine ettiğini gösteriyor.
P&G Başkanı ve CEO’su Shailesh Jejurikar’ın finansal analistlerle yaptığı toplantıda:
“Perakendeciler medya platformlarına, medya platformları ise perakendecilere dönüşüyor. Özetle, tüketicinin satın alma yolculuğu her geçen gün değişiyor; doğrusal olmaktan çıktı ve milyonlarca potansiyel dikkat dağıtıcı unsurla çevrili bir hale geldi. Önümüzdeki üç ila beş yıl içinde değişim hızının daha da yoğunlaşmasını bekliyoruz. Geleceğin hızlı tüketim ürünleri (CPG) şirketini inşa etmek için bu değişimlere uyum sağlamakla kalmayacak, bu kırılmaların ötesine geçerek rakiplerimizin önüne fırlayacağız.” dedi. Böylece mecra, dükkan, platform arasındaki sınırlar bulanıklaşıyor, alıştığımız tüketici funnel’ı değişiyor.
#Donanım
3 Maddede Çip Krizi
2026 model çip krizi artık fabrikaların kapalı olması değil; Çip var ama ya siyaseten satılamıyor ya da takacak priz bulunamıyor krizidir. Detaylar aşağıda.
1. Trump Yönetimi ve Nvidia “Çin Vergisi”
Geçen haftanın en çok tartışılan konusu, Trump yönetiminin Nvidia’nın en güçlü AI çipleri (H200 serisi) için Çin’e getirdiği yeni satış rejimiydi.
ABD yönetimi, Nvidia’nın bu çipleri Çin’e satmasına yeşil ışık yaktı ancak bir şartla: Satıştan elde edilen gelirin %25’i doğrudan ABD hazinesine ulusal güvenlik vergisi olarak aktarılacak.
Bu durum, hem teknoloji devleri hem de ulusal güvenlik savunucuları arasında bir kriz yarattı. Eski yetkililer, “paranın güvenliğin önüne geçtiğini” savunurken, Çin tarafı bu çipleri “arka kapı barındırabileceği” gerekçesiyle reddetme eğiliminde. CNBC Africa - Trump Nvidia China Policy
2. “Bakır ve Enerji” Darboğazı (Veri Merkezleri Krizi)
Davos’ta OpenAI CEO’su Sam Altman’ın da değindiği üzere, çip üretilse bile bu çipleri çalıştıracak elektrik altyapısı ve soğutma sistemleri tükenmiş durumda.
AI çiplerinin (GPU) enerji talebi o kadar arttı ki, küresel elektrik şebekeleri bu yükü kaldıramıyor. Bu durum, çip teslimatları yapılsa dahi veri merkezlerinin kurulamamasına neden olan ikincil bir çip krizi yarattı.
OpenAI, bu krizi aşmak için devasa veri merkezlerini besleyecek kendi temiz enerji altyapısını kuracağını açıkladı.
3. Egemen Yapay Zeka ve Stokçuluk
Geçtiğimiz hafta ülkelerin (özellikle Körfez ülkeleri ve AB ülkeleri) kendi AI modellerini eğitmek için devasa çip stokları yapmaya başladığı raporlandı.
Krizin Nedeni: Jensen Huang (Nvidia CEO), ülkelerin artık çiplerini birer ulusal hazine olarak gördüğünü belirtti. Bu durum, KOBİ’lerin ve daha küçük teknoloji girişimlerinin çipe erişimini zorlaştırarak piyasada yapay bir kıtlık yaratıyor.
