Yönetim stratejisi konusunda en çok verilen tavsiye “tüm yumurtaları aynı sepete koymayın” önerisidir. Bu size de en azından onlarca kez söylenmiştir, eminim. Basit ama çok geçerli bir öneri. Tabii ki basit olması, kolay uygulanacağı anlamına gelmiyor.
“Tek Başına Milyar Dolarlık Şirket Kurulabilir mi?” diye sorduğum yazının içeriğinde, bu anlama gelen portföy yaklaşımının bu yoldaki en önemli yöntem olacağını söylemiştim. Aslında bu şekilde çalışan yatırımcı şirketler yok değil. Mesela en son AOL satın almasını duyup şaşırdığımız Bending Spoons. Aslında şaşırdığım kısım, AOL hala yaşıyor muydu? Sektörün ilk ve en önemli internet servis sağlayıcılarından biri olan AOL (American Online) hala hayattaydı ve 1,5 milyar dolar ediyordu. AOL’i çoğumuz tanıyoruz ama kim bu Bending Spoons?
Bending Spoons, 2013 yılında Luca Ferrari ve ortakları tarafından İtalya’nın Milano kentinde kuruldu. Kendini “özel sermaye hipster’ları” olarak tanımlayan Bending Spoons, yazılım ve içerik şirketlerini satın alma ve yeniden canlandırma konusunda uzman. Şirket, başlangıçta başarısız olan bir girişimden (Evertale) edindiği deneyimle bu alana odaklandı ve potansiyeli olan ama yeterince parlamayan işletmeleri portföyüne kattı.
Bu satın almalarla Bending Spoons, yalnızca birkaç yıl içinde Avrupa’nın en değerli teknoloji girişimlerinden biri haline geldi. Yıllık geliri 1,2 milyar doların üzerinde ve portföyünde onlarca şirket var.
Aslında ülkemizde de onedio.com‘un çatı şirketi olan Mediazone, Bending Spoons’un yaptığını içerik üretici şirketleri satın alarak yapıyor. Benzer mantıkta benzer işler. Mediazone da özellikle ülkemizde oldukça başarılı. Bunu da not etmek gerekiyor.
Satın Alma Portföyü
Bending Spoons, agresif satın alma stratejisiyle tanınmakta. Şirket, kuruluşundan bu yana küçük uygulamalardan (ilk satın alma 10.000 dolardı) milyar dolarlık büyük anlaşmalara kadar geniş bir yelpazede satın almalar yapmış. Son yıllarda köklü ancak yeni rekabet karşısında durgunlaşan markaları hedefine aldığını görebiliyoruz.
Bending Spoons’un kayda değer bazı satın almaları şunlar:
AOL: Ekim 2025’te Yahoo’dan 1,5 milyar dolara satın alındığı duyuruldu.
Vimeo: Eylül 2025’te 1,38 milyar dolarlık bir anlaşmayla satın alındı.
Evernote: (2022/2023) Tanınmış not alma platformu.
WeTransfer: (2024) Hollandalı dosya paylaşım hizmeti.
Meetup: (2024) Yüz yüze ve sanal etkinlikler için topluluk platformu.
Brightcove: (2025 başı) Kurumsal video platformu, halka açık bir şirketten özel hale getirildi.
Remini: (2021) Yapay zekâ destekli fotoğraf düzenleme uygulaması.
StreamYard: (2024) Canlı yayın uygulaması.
Mosaic Group Varlıkları: (2024) New York merkezli mobil uygulama geliştiricisinin varlıkları (tüm çalışanlar işten çıkarılarak yalnızca fikri mülkiyet hedeflendi).
Satın Alma Nedenleri ve Stratejik Hedefler
Bending Spoons’un temel satın alma tezi, yüksek değer potansiyeline sahip ancak tarihsel olarak bunu gerçekleştirememiş veya borç altında olan, tüketiciye yönelik ürünleri olan şirketlere yönelmek. Aslında satın aldıkları şirketlere bakınca stratejilerini şu şekilde maddelendirdim:
Sadık Kullanıcı Tabanı ve Gelir Akışı: Fiyat artışlarına rağmen ayrılma olasılığı düşük olan, hizmete güvenen sadık bir kullanıcı tabanına sahip şirketleri satın almak. Örneğin AOL, yaklaşık 8 milyon günlük ve 30 milyon aylık aktif kullanıcıya sahip ikonik bir işletme. Ayrıca bu şirketlerin genellikle sabit bir nakit akışına (çoğunlukla abonelik tabanlı yazılım) sahip olması ortak noktaları.
Operasyonel Verimsizlik Fırsatı: Satın alınan şirketler genellikle eski yöneticilerin yönetimde büyük hatalar yaptıkları şirketler. Bending Spoons, bu hataları düzelterek ve maliyetleri düşürerek kârlılığı önemli ölçüde artırabiliyor.
Veri Varlıkları: AOL gibi eski platformların satın alınması, stratejik olarak yalnızca kullanıcı sayısı için değil, aynı zamanda üretilen verilere erişim (eğitim seti) için de yapılmış olmalı. Çünkü bu eski platformlar, Bending Spoons’un gelecekteki yapay zekâ gelişimini beslemek için kullanılacak büyük, tescilli tarihsel veri kümelerini barındırıyor.
Uzun Vadeli Sahiplik: Bending Spoons, geleneksel yatırımcıların aksine şirketlere “sonsuza dek sahip olmak ve işletmek” felsefesiyle yaklaşıyor. Yani satın al - büyüt - sat mantığının tersi. Bu uzun vadeli yaklaşım, satın aldığı şirketlere uzun vadeli yatırımlar yapmasına imkân tanıyor.
Operasyonel Strateji ve Değer Yaratma Mekanizması
Bending Spoons, satın aldığı şirketlerde operasyonel ve teknolojik altyapısını bir kaldıraç olarak kullanıyor. Zaten CEO Luca Ferrari de bu yaklaşımı “yüzde 25 yatırım, yüzde 75 teknoloji şirketiyiz” olarak özetliyor. Bu operasyonel ve teknoloji altyapısının kaldıraç olarak kullanılması kısmı gerçekten önemli. Mesela farklı coğrafyalardaki şirketlerindeki iş gücünü bir nevi maliyet arbitrajı olarak kullanıyorlar. Örneğin yüksek maliyetli merkezlerindeki (Silikon Vadisi gibi) ABD’li çalışanlar işten çıkarılarak operasyonlar Milano’daki merkezi ekibe taşınıyor. WeTransfer’in satın alınmasından hemen sonra personelin %75’inin işten çıkarılması da bunun bir başka acı örneği. Ferrari, bu “acı verici geçişin” şirketi uzun vadede başarılı kılmak için zorunlu olduğunu belirtiyor. Çalışanlar da aynı şekilde mi düşünüyor bilemem.
Teknolojik olarak da merkezi bir altyapı platformu kullanmanın önemli katkıları olduğunu belirtmek gerekir. Bu iç platform, A/B testi altyapısından, ödeme yönetimi sistemlerine kadar 50’den fazla parçayı içeriyor. Portföye yeni bir şirket eklendiğinde bu merkezi hizmetler anında uygulanarak maliyet anlamında büyük avantajlar sağlanıyor.
Kültür ve Yetenek Stratejisi
Bending Spoons’un operasyonel yeteneği, büyük ölçüde sıra dışı ve yüksek performanslı kurumsal kültürüne dayanıyor. Bu yüksek performansı sağlamak için deneyimden ziyade ham yeteneğe odaklanarak genellikle üniversiteden yeni mezunları veya genç mühendisleri işe alıyorlar.
“Ödünsüz Mükemmellik” ve “Amansız Basitleştirme” gibi katı ilkelerle kodlanan bir şirket kültürleri var. Buna rağmen Bending Spoons, çalışan devir oranının yılda yaklaşık %1 gibi düşük bir seviyede olduğunu iddia etmektedir ki bu, sektör ortalamasından çok daha düşük. Ayrıca organizasyonel sürtünmeyi en aza indirmek için çalışanları hızla en yüksek etki yaratacak fırsatlara kaydırma konusunda çok iyiler. Bu da şirket için maliyet avantajı yaratırken çalışanların da sürekli öğrenmesini ve gelişimini hızlandırıyor.
Ölçek Ekonomisinin Önemi
Aslında dikkatinizi çekmişse, Bending Spoons’un bu satın almalarda sırtını yasladığı en önemli kavram ölçek ekonomisi. İşlerinizi yeterince büyütüp çeşitlendirirseniz birçok kalemde maliyet ve operasyonel avantajlar sağlayabilirsiniz. Yapay zekâ ve agentic kodlama kavramlarının yükselişte olduğu günümüzde bu ölçek ekonomisi kavramını tekrar düşünmemiz gerektiğine inanıyorum.
Bir sonraki yazıda görüşmek üzere…
Ben de birkaç haftadır Bending Spoons ile ilgili bir yazıyı hazırlıyordum. Geçen haftaki "tek kişilik..." yazı da çok güzeldi. Benzer yerlere bakıyor olmak hoş. Aklına sağlık.