11-12 Ekim gecesi Fransa’da olanlar muhtemelen siz de okudunuz. Yüzlerce süpermarketin soğutma sistemi aynı anda resmen çıldırdı. Dondurucular bir anda 50 derecenin üzerinde çalışmaya başladılar. Hatta bazıları alev aldı. Sonuçta tonlarca gıda çöpe gitti.
Üç hafta sonra, 1-2 Kasım gecesi aynı senaryo bu sefer ondan fazla Avrupa ülkesinde tekrarlandı. Hatta Fransa’da hedef bu kez Fransız Kan Kurumu’nun soğutucularıydı.
Fransa bu saldırıları İran Devrim Muhafızları’na bağlı bir birimin yaptığını açıkladı. Ama hikayenin asıl ürkütücü kısmı failin kim olduğu değil, işin ne kadar kolay olduğu.
Fransa’nın siber güvenlik kurumu ANSSI’nin direktörü olayın basitliğini gösteren bir açıklamada bulundu. Sofistike bir açık kullanılmamıştı. Soğutma sistemleri doğrudan internete açıktı, araya güvenlik duvarı gibi bir koruma da konmamıştı. Üstüne üstlük yönetim panelleri zayıf parolalara sahipti. Aslında herkesin bilip uyması gereken temel bir kural var. Bu tür cihazları internete açmayın.
Neden açtılar? Çünkü uzaktan erişim ve bakım işleri kolaylaştırıyordu.
Kolaylık. Bu yazıyı da insanoğlunun bu zayıflığı için yazmak istedim.
Evinizde olanlar
“Ben büyük bir kuruluş değilim, kimse benimle ilgilenmez” diye düşünüyorsanız, son aylarda hepimizin evlerimizde yaşayabileceğimiz şu olaylara göz atın isterseniz.
TV kutumuz kiralanıyor. Kasım başında Google, 1,3 milyondan fazla Android TV kutusundan oluşan bir botnet’i ortaya çıkarttı. Aslında bu kutular zararlı yazılımla birlikte satılıyordu. Bu yazılımı da üreticinin kendisi koymuştu. Çok korkutucu değil mi? Siz dizinin en heyecanlı yerinde iken, bu kutunun içindeki çip ve internet bağlantınız gizlice yabancılara kiralanıyordu. Anlamak neredeyse imkansız diyebilirim. Bu tür botnet ağları genellikle hesap ele geçirme, reklam dolandırıcılığı ve yapay zekâ için veri toplama gibi işlerde kullanılıyor. Ayrıca üretici bu kutulara erişimi suç gruplarına da satıyor ve onların zararlı yazılımlarını da cihazlara yüklüyordu. Oturma odamızda organize suç işleniyordu desek yanlış olmaz.
Kameranız kimleri görüyor. İstihbarat servisleri temmuzda bir uyarı yayımladı: Rus istihbaratı Avrupa’da internete bağlı güvenlik kameralarını ele geçirip askeri sevkiyatları izliyordu. Yöntem yine şaşırtıcı derecede basit. İnterneti tarıyorlar, açık kamerayı bulup, fabrika parolasıyla giriş yapmayı deniyorlar. Evinizin bahçesini izlemek için kurduğunuz kamera askeri hareketlerin izlendiği bir gözetleme kulesi olup çıkıyor.
Robot süpürgeniz evinizin haritasını veriyor. Şubat ayında bir yazılım mühendisi, yeni aldığı DJI robot süpürgeyi PlayStation kumandasıyla yönetmeye çalışırken 24 ülkede yaklaşık 7.000 süpürgenin kontrolünü eline geçirdi. Canlı kamera görüntüsü ve elbette evlerin kat planı. Teknik anlamda sunucuyu hacklememişti. Zaten herşey ortadaymış. Sistem, binlerce yabancının evini ona “senin” diye teslim etmiş.
Bu son örnek önemli, çünkü kullanıcının yapabileceği her şeyi boşa çıkarıyor. Güçlü parola koysanız, ayarları doğru yapsanız da korunamazdınız. Kapı sizin evinizde değil, üreticinin bulutunda.
“Ama üretici güvenli diyor”
Her ürünün üzerinde üreticinin güvenlik vaadi yazar. Uçtan uca şifreleme der, şirket gizliliğe önem verdiğini söyler. Kabul edelim çoğu cihaz gerçekten de sorunsuz çalışır. Ama hepsi değil.
Sorun şu ki hangisinin sorunsuz olduğunu bilmenin hiçbir kolay yolu yok. Kiralık tetikçi gibi çalışan TV kutusunu satan firma da güvenli olduğunu söylüyordu. Robot süpürgeyi yapan firma aynı zaman da dünyanın en büyük drone üreticisi. Süpermarketlerdeki soğutma sistemlerinin üreticisi de bu alanın en büyüklerinden.
İşin kötüsü sertifika da yetmemiş. Google, Android cihaz üreticilerinden uyumluluk ve güvenlik testlerini geçmelerini istiyor. TV kutularının üreticisi de bu testleri atlatmanın yolunu bulmuş. Zararlı yazılımı, cihaz ilk kez açıldıktan hemen sonra cihaza yüklenmiş. Google bu boşluğu kapattığını söylüyor. Günaydın.
Bir de güncelleme meselesi var. Ürünün desteği genellikle ürünün kullanım ömrü bitmeden kesilir. Destek bittiği gün cihaz çalışmaya devam eder, sadece güncelleme almadığı için kapısı açık kalabilir. Ele geçirildiğinde de size haber vermez.
Güvenlik, bir cihazın üzerindeki etiket demek değil. Arkasındaki şirketin bugün ve beş yıl sonra ne yaptığı. Ve biz bunu satın alırken göremiyoruz. Ancak yıllar geçtikçe yaşayarak anlıyoruz.
Aslında yapabileceğimiz basit değişiklikler birçok sorunu engelleyebilir. Mesela akıllı cihazlarınızı ana ağınızdan ayırın. Çoğu modemde misafir ağı bunun için yeter. Cihaza erişseler bile en azından ağdaki diğer cihazlara ulaşamazlar. Fabrika parolalarını değiştirin. En önemlisi sanırım bu. Sızmaya çalışanların ilk denedikleri şey fabrika tarafından ayarlanmış varsayılan parolalar. Eğer işiniz yoksa kameraları doğrudan internete açmayın. Ve en önemlisi: markası belirsiz, inanılmaz ucuz, “her şeyi istediğin yerden izle” diye satılan cihazlardan uzak durun. Ucuzluğun bedelini bir yerden ödüyorsunuz.
Yan oda
Önce tv kutularımızı kiraladılar, fark etmedik. Sonra kameramızdan her yeri izlediler, çoğumuz duymadı bile. Robot süpürge evin haritasını çıkardığında bunu gerçekten şans eseri öğrendik.
Şimdi bir sonraki basamaktayız. Çinli üreticiler insansı robotları telefon fiyatına satmaya başladı. İnanılmaz ama bazıları 1.500 doların bile altında. Muhtemelen seneye daha da ucuz olacaklar. Gören, duyan, evin içinde yürüyen ve elleri olan makineler.
Bu robotlardan birinin Bluetooth üzerinden tamamen ele geçirilebildiği, ele geçirilen robotun yakındaki diğer robotları da enfekte edebildiği geçen yıl gösterildi. Üretici açıkların kapatıldığını söyledi. Elbette kesinlikle öyledir.
Onu da alacağız. Çünkü hayatımızı kolaylaştıracak.
Eskiden paspasın altında bir yedek anahtar olurdu. Kimin bu bilgiye sahip aşağı yukarı bilirdik.
Şimdi evimizin anahtarı her yerde: televizyonun yanındaki kutuda, kapıyı izleyen kamerada, odada dolaşan süpürgede. Paspasın altında bile değiller, çünkü artık tek bir anahtar yok. Hangisinin kimin cebinde olduğunu da bilmiyoruz.
Yakında bir tanesini yan odada şarja takıp uyuyacağız. Gören, duyan, yürüyen ve elleri olan bir anahtar.
Kapıyı açmasına bile gerek yok. Zaten içeride.


