Konuk yazarımız Emre Doğaner, pazarlama, otomasyon ve müşteri başarısı alanlarında çalışan bir sistem tasarımcısı ve dijital pazarlamacı. B2B SaaS şirketlerinin büyüme stratejilerini dönüştürüyor. 50'den fazla erken aşama girişime pazarlama danışmanlığı vermiş ve Kodgem Straight'in pazarlamasına sıfırdan 1 milyon dolarlık gelire giden yolda liderlik etmiştir. Zihin yapısı, mental modeller, sistem düşüncesi ve pazarlama hakkında düşünmeyi ve yazmayı sever.
2020 yılında Funnel Kafası’nı kurduğumuzdan beri belki de sayısız podcast, yazı ve videoda bir nişe odaklanmanın, spesifik bir alan seçmenin gücünden bahsettik ve bir alanda uzmanlaşmanın nasıl avantajlar sağlayacağını savunduk.
Böyle bir giriş yapınca artık bundan vazgeçtiğimi düşünebilirsiniz. Vazgeçmedim. Ancak özellikle son 3-4 senedir bu konudaki görüşlerim ve işe bakışım çok büyük oranda değişti.
Açıklayayım.
Hala bir alanda spesifik bir uzmanlığa sahip olmak; bir pazarda ayrışmak, ilk girişte bir avantaj yakalamak ve farkedilir olmak için değerli. Ancak önemli bir mental modelde bahsedildiği üzere “harita arazinin kendisi değildir/map is not the territory” Haritaya değil, pusulaya odaklanalım.
Her şeyden az az bilmek mi yoksa bir şeyi çok iyi derece de bilmek mi yapay zeka çağında adil olmayan avantaj yaratır? Yani generalist mi, specialist mi olmalı?
Generalist kişi adaptasyonu yüksek olan bir problem çözücüdür. Bilmediği ve belirsizliğin yüksek olduğu ortamlarda farklı ve çok çeşitli bilgi spekturumu sayesinde benzersiz ya da remix -birden fazla alanı birleştirdiği - çözümler üretebilir. Yeni yetenekler öğrenme ve kompleks sorunları çözme konusunda kabiliyetlidir.
Bu kişiler entelektüel merakları sayesinde bir alandan diğer bir alana rahatlıkla geçerler. Hiç bilmedikleri ve yeni girdikleri bir alanla ilgili şeyleri çözmekten ve keşfetmekten çok keyif alırlar.
Yani yeni ortamlara adaptasyon kabiliyetleri ve buralara korkusuzca girişme arzuları onların pusulasıdır.
Specialist ise bir alanla ilgili derinlemesine bilgi sahibi olan ve o alanı en ince ayrıntılarına kadar bilebilen ama dünyasını çoğunlukla sahip olduğu bu haritayla sınırlayan kişidir. Onun için bu alan konfor alanıdır. Buradan dışarı çıkması bilinmezliği ve yeni zorlukları beraberinde getirir.
O tekrar eden patern’lerin ve verimli döngülerin ustasıdır. Zihninde var olan şablonları yeni gelen problemlere uydurmaya çalışarak yol alır.
Tanımlardan yola çıkarak sorunun cevabın generalist olduğu aşikar.
Peki neden yapay zeka çağı generalistlerin çağı olacak?
Çünkü bu çağ tıpkı geçmişteki yıkıcı inovasyonlarda olduğu gibi belirsizlikler çağı. LLM’leri üretenler ve bizzat bu işin içinde olanlar bile geleceği doğru tahminlemekte mahir değiller.
Hal böyle olunca oyun haritasının belirsiz, kuralların netleşmediği, tekrar eden patern’lerin var olduğunun sanıldığı ve geribildirim döngülerinin çok da işe yaramadığı bir alanda sizce kim oyunda kalır?
Karşımıza çıkan hiçbir problem bir öncekinin aynısı değil, olmayacak. Her gün oyunda kalmak adına yeni bir challenge’a maruz kalacağız. İşimizi ve kendimizi dönüştürmek konusunda yeni bakış açıları ve farklı çözümler üretmekten başka çaremiz olmayacak.
İçinde bulunduğumuz hayat bir bilgisayar oyunu gibi ve haritada henüz açılmayan alanlar var.
Age of Empires gibi oyunlar oynadıysanız bilirsiniz. Adamlardan bir tanesini haritanın karanlık bölgesine ne çıkacağını bilmeden gönderirsiniz. Düşman da çıkabilir, dost da :)
Yani harita tüm bölgeyi ve tüm oyunu temsil etmiyor.
Yıllarca elimizde işe yarayan haritalar vardı, ya da bunları bulmak kolaydı. Ama devir her geçen gün haritada yeni bir bölgenin açıldığı bir devir.
Oyun sürekli olarak değişiyor. Bu nedenle bize haritayı sunanların ve yapay zekayı verenlerin değerleri, karanlık alanları ve gizledikleriyle başa çıkabilmek ancak bir generalist’in hakkından gelebileceği türden.
Yine bu perspektiften avcı toplayıcı dönemi düşünün. Atalarımız hayatta kalmak için adapte olmak zorundaydı. Yani her birey generalist’ti. Hayvan izi sür, bitkileri tanı, bir araç yap ve araziyi oku. Belirsizlik onların olağanıydı.
Ama atalarımızın generalist’liği bilgiden değil belirsizliğe toleranstan geliyordu. Yapay zeka çağında generalist kişinin de asıl avantajı bu: çok şey bilmek değil, haritasız arazi yürüyebilmek.
Öte yandan bu sadece generalist vs specialist meselesi değil. Belirsizliği düşman mu yoksa pusula olarak mı görme meselesi.
Haritasız sadece pusula ile arazi yürüyebilmeyi öğrenelim.*
Çünkü bize sunulan harita, arazinin kendisi değil!
— Emre Doğaner
* “Yapay Zeka Çağında Belirsizlikle Nasıl Mücadele Ederiz?” bir sonraki makalede sizi bekliyor olacak. Takipte kalın.
 | Bir konuk Post gönderisi yazarı
|